Tłumy w małym terminalu. Tak wygląda lotnisko w Osz

W 2024 roku lotnisko w Oszu obsłużyło 2,4 mln pasażerów, podczas gdy rok wcześniej podróżnych było o 900 tys. mniej. W 2025 roku wszystkie lotniska Kirgistanu obsłużyły łącznie 6,05 mln pasażerów, jednak szczegółowa liczba dla samego Oszu nie została dotąd oficjalnie opublikowana. Rosnący ruch jest jednym z powodów budowy nowego terminala w Oszu, którego planowana przepustowość ma przekraczać pięć mln pasażerów rocznie.

Ograniczona siatka połączeń

Najważniejszym kierunkiem krajowym jest Biszkek, stolica Kirgistanu. Z Oszu można również polecieć nad jezioro Issyk-Kul, choć liczba połączeń na tej trasie jest bardzo ograniczona. Znacznie szersza jest oferta połączeń międzynarodowych, choć zdecydowanie dominuje w niej Rosja. Z Oszu można polecieć między innymi do Moskwy, Petersburga, Krasnojarska, Nowosybirska, Surgutu, Tiumeni, Irkucka oraz Jekaterynburga. Rosja zdecydowanie wyróżnia się więc na mapie połączeń Oszu i stanowi główny zagraniczny kierunek portu.


Nierosyjska siatka jest znacznie bardziej ograniczona i obejmuje zaledwie trzy miasta. Najczęściej obsługiwanym z nich jest Stambuł, a Pegasus Airlines realizują cztery rejsy tygodniowo między Oszem a turecką metropolią. Połączenie ma znaczenie nie tylko dla ruchu bezpośredniego, lecz także dla pasażerów korzystających ze Stambułu jako punktu przesiadkowego w dalszych podróżach. Dwa razy w tygodniu z Oszu można natomiast polecieć do Taszkentu, do którego połączenie realizują linie lotnicze Centrum Air. Jedynym pozostałym kierunkiem nierosyjskim jest Urumczi w zachodnich Chinach. China Southern Airlines wykonują na tej trasie jedną rotację tygodniowo.

Siatka połączeń dobrze pokazuje rolę, jaką port w Oszu odgrywa w południowej części Kirgistanu. Lotnisko nie jest dużym portem lotniczym, a jego infrastruktura i oferta przewozowa pozostają niewielkie. Zapewnia jednak bezpośrednie połączenia z najważniejszym ośrodkiem kraju oraz z wybranymi destynacjami zagranicznymi, co dla mieszkańców południowego Kirgistanu jest kluczowe, bo Osz stanowi tym samym ważną alternatywę wobec podróży przez Biszkek. Jednocześnie ograniczona liczba połączeń poza Rosję sprawia, że w przypadku wielu podróży zagranicznych konieczne jest korzystanie z lotów z większych portów lotniczych regionu.

Skromny terminal i duże zatłoczenie

Na zdjęciach dobrze widać, jak wygląda infrastruktura portu w Oszu. Budynek terminala od strony płyty jest stosunkowo niewielki i ma prostą, funkcjonalną – pamiętającą czasy Związku Radzieckiego – bryłę. Nad główną częścią obiektu znajduje się wieża kontroli lotów, a przed terminalem zlokalizowana jest zadaszona strefa obsługi pasażerów. Całość sprawia wrażenie typowego regionalnego portu lotniczego, pozbawionego rozbudowanej infrastruktury charakterystycznej dla dużych hubów.


Wnętrze terminala jest bardziej rozbudowane niż sugerowałaby jego zewnętrzna bryła. W hali znajdują się stanowiska odprawy, elektroniczne tablice informacyjne oraz rozległa strefa oczekiwania. Charakterystycznym elementem wystroju są wysokie kolumny oraz dekoracyjne sufity. Terminal wyposażono w długie rzędy metalowych i tapicerowanych siedzeń, jednak ich liczba okazuje się niewystarczająca przy większym natężeniu ruchu.

Szczególnie trudna sytuacja panuje podczas porannej fali wylotowej, gdy w krótkim odstępie czasu obsługiwani są pasażerowie lecący między innymi do Stambułu oraz rosyjskich miast. W takich momentach w terminalu praktycznie nie ma miejsca, gdzie usiąść. Wszystkie dostępne miejsca są zajęte, a pozostali podróżni muszą oczekiwać na stojąco, często z bagażem podręcznym przy sobie. Przy większym natężeniu ruchu niewielka skala terminala staje się więc bardzo odczuwalna.


Duże zatłoczenie widać również w dalszych częściach terminala. Pasażerowie oczekują przy bramkach do kontroli imigracyjnej i bezpieczeńtwa oraz w kolejnych strefach odlotowych, a wolne miejsca siedzące szybko się kończą. Jednocześnie duża liczba podróżnych korzystających z portu pokazuje, że mimo ograniczonej infrastruktury Osz ma istotne znaczenie dla komunikacji lotniczej południowego Kirgistanu. Skromna jest również infrastruktura sanitarna. Toalety ograniczają się do dwóch pomieszczeń – jednej toalety dla mężczyzn i jednej dla kobiet. Przy dużej liczbie pasażerów, szczególnie w godzinach największego ruchu, oznacza to bardzo ograniczoną przepustowość zaplecza sanitarnego.

Podobnie wygląda oferta komercyjna. W części airside terminala działają trzy niewielkie punkty handlowe, a ich asortyment jest w dużej mierze taki sam. Pasażerowie mogą kupić przede wszystkim napoje, przekąski oraz podstawowe produkty przydatne podczas podróży. Nie ma więc rozbudowanej strefy handlowej, gdzie znajdują się np. punkty gastronomiczne. Komercyjna część terminala pełni raczej podstawową funkcję: pozwala kupić coś do jedzenia lub picia przed lotem.


W dalszej części terminala znajduje się poczekalnie i długi korytarz, który służy de facto jako przestrzeń bramek wylotowych. Duże przeszklenia pozwalają obserwować płytę lotniska i stojące przy niej samoloty. Wyposażenie jest przede wszystkim funkcjonalne – są miejsca siedzące, tablice informacyjne i podstawowe zaplecze dla pasażerów, a brak udogodnień typowych dla większych portów jest tutaj zrozumiały, bo Osz to nie jest Biszkek, ani tym samym Taszkent czy Ałmaty (w tym kazachstańskim porcie lotniczym, który jest hubem Air Astana, infrastruktura również nie domaga).


Kluczowa jest łączność

Osz jest więc dobrym przykładem lotniska, którego znaczenie dla regionu jest większe niż sugerowałaby jego infrastruktura. Terminal jest niewielki, zaplecze komercyjne bardzo ograniczone, a podczas porannych fal odlotów robi się w nim po prostu ciasno. Jednocześnie obsługuje on ruch do wielu ważnych dla lokalnych mieszkańców miast Rosji oraz połączenia do Turcji, Uzbekistanu i Chin, zapewniając mieszkańcom południowego Kirgistanu dostęp do międzynarodowej siatki połączeń bez konieczności każdorazowego dojazdu do Biszkeku, do którego podróż transportem drogowym trwa niemniej niż 12 godzin.